Yedek parçada kâr marjı mı, markup mı?
Markup (kâr oranı), kârın maliyete oranıdır; kâr marjı ise kârın satış fiyatına oranıdır. İkisi farklı sayılar verir ve karıştırıldığında beklediğinizden az kazanırsınız. Alış fiyatına yüzde ekleyerek fiyat çıkarıyorsanız hesapladığınız şey markup’tır.
Formüller
- Satış fiyatı = alış fiyatı × (1 + markup)
- Kâr marjı = (satış − alış) ÷ satış
- Markup = (satış − alış) ÷ alış
- Marjdan fiyata: satış = alış ÷ (1 − marj)
Karşılaştırma tablosu
Aşağıda alışa uygulanan markup ve sonuçtaki kâr marjı görülür (KDV hariç, örnek alış 100 ₺):
| Markup | Satış (₺) | Kâr marjı |
|---|---|---|
| %10 | 110 | %9,1 |
| %20 | 120 | %16,7 |
| %30 | 130 | %23,1 |
| %40 | 140 | %28,6 |
| %50 | 150 | %33,3 |
Hangisini kullanmalı?
Tezgâhta hızlı fiyat çıkarmak için markup pratiktir: alış × 1,30 gibi. Ancak hedef kârınızı satış üzerinden planlıyorsanız (örneğin “%30 marj istiyorum”) fiyatı alış ÷ 0,70 ile hesaplamalısınız; bu da yaklaşık %42,9 markup demektir.
Parça grubuna göre farklı oran
Hızlı dönen sarf parçalarda (filtre, balata) düşük oran, az talep gören ya da özel sipariş parçalarda daha yüksek oran uygulamak yaygındır. ParcaHUB’da teklif hazırlarken tek bir oran seçebilir, istediğiniz ürünün satış fiyatını elle değiştirebilirsiniz. KDV ayrıca gösterilir; oranı güncel mevzuata göre uygulayın.
Örnekhesap: aynı parça, üç farklı oran
Alışı 800 ₺ olan bir amortisör düşünün. %25 markup ile satış 1.000 ₺ olur ve kâr 200 ₺’dir; kâr marjı %20’dir. %35 markup ile 1.080 ₺ olur, marj %25,9’dur. %50 markup ile 1.200 ₺ olur, marj %33,3’tür. Müşteri fiyat konuşurken siz markup’ı değil, cebinizde kalan marjı düşünmelisiniz.
Sabit giderleriniz (kira, personel, elektrik) satış hacminin belli bir yüzdesiyse, hedef marjı buna göre belirlemek gerekir. Örneğin giderleriniz cironun %18’i ise %20 marj sizi zar zor başabaş yaptırır.
Nakit akışı ve vade hesaba katılmalı
Toptancıdan vadeli alıp müşteriye peşin satmak ile peşin alıp vadeli satmak aynı marjı farklı değerli yapar. Vade maliyeti (faiz) ve tahsilat riski marjın bir parçasıdır. Vadeli satış yapıyorsanız oranı buna göre artırın.
Dinamik fiyatlandırma: toptancı fiyatı değiştiğinde
Toptancıdaki fiyat artarsa eski stoğunuzu eski fiyattan mı yoksa yeni maliyetten mi satacağınız bir politika meselesidir. Birçok işletme yeni maliyete göre fiyatlar çünkü yeniden alım yapacağı fiyat odur. Bu nedenle fiyat değişimini takip etmek (favori parçalar, son aramalar) fiyatlamanın bir parçasıdır.
Hızlı kontrol listesi
- Alış fiyatı KDV hariç mi, dahil mi? Hesabı aynı tabanda yapın.
- Markup ile marjı karıştırmadığınızdan emin olun.
- Nakliye, ambalaj ve iade maliyetini maliyete ekleyin.
- Rakiplerin görünür fiyatlarına bakın, ama sadece onlara göre fiyatlamayın.
- Kâr oranını ürün grubuna göre ayrı belirleyin.
Sık sorulanlar
%30 markup kaç marj eder?
Yaklaşık %23,1. Marj, markup ÷ (1 + markup) formülüyle bulunur.
%30 marj için markup kaç olmalı?
Yaklaşık %42,9. Satış fiyatı alış ÷ 0,70 olmalıdır.
